SWISSA: Paketa Fiskale 2027 kërkon analizë të plotë, dialog dhe parashikueshmëri
Dhoma e Tregtisë Zvicerane Shqiptare (Swiss Albanian Chamber of Commerce – SWISSA) shpreh shqetësimin për ritmin e ndjekjes së ndryshimeve të prezantuara në Paketën Fiskale 2027 dhe për hapësirën e kufizuar për shqyrtimin e tyre me komunitetin e biznesit. Ndërhyrje që prekin njëkohësisht konsumin, punësimin dhe investimet kërkojnë një vlerësim të përbashkët të pasojave, konsultim të mirëfilltë dhe kohë të mjaftueshme për përshtatje.
SWISSA mbështet objektivat për lehtësimin e kostos së jetesës, formalizimin e ekonomisë dhe qëndrueshmërinë e financave publike. Arritja e tyre, megjithatë, duhet të ruajë edhe aftësinë e sipërmarrjeve për të investuar, për të krijuar vende pune dhe për të konkurruar. Për këtë arsye, vlerësimi i paketës nuk mund të kufizohet te efekti buxhetor i secilës masë, por duhet të përfshijë edhe mënyrën se si ndryshimet ndërveprojnë dhe ndikojnë në ekonomi.
Ulja e TVSH-së në 6% për produkte ushqimore bazë ka potencial për të lehtësuar shpenzimet e familjeve. Përfitimi real do të varet nga lista përfundimtare, mënyra e zbatimit dhe shkalla në të cilën ulja tatimore do të reflektohet në çmimet për konsumatorin. Ky përfitim duhet vlerësuar së bashku me pasojat e rritjes së normës standarde nga 20% në 21% për një gamë të gjerë mallrash dhe shërbimesh.
Në varësi të kushteve të tregut, bizneset mund ta përballojnë këtë rritje përmes ngushtimit të marzheve, ta transferojnë pjesërisht ose plotësisht në çmime, apo t’i kombinojnë të dyja mënyrat. Prandaj, ndikimi neto mbi fuqinë blerëse duhet analizuar në të gjitha grupet e të ardhurave, me vëmendje të veçantë ndaj familjeve më të ndjeshme ndaj ndryshimit të çmimeve. Pakësimi ose zhvendosja e konsumit, edhe nga familjet me të ardhura më të larta, mund të ndikojë në kërkesën për mallra e shërbime dhe, përmes saj, në të ardhurat e bizneseve, punësimin dhe aktivitetin ekonomik.
Këto pasoja nuk janë të njëjta për çdo sektor. Restorantet dhe pikat e ushqimit të shpejtë, për shembull, mund të blejnë produkte me normë të reduktuar, ndërsa shitjet e tyre, kur i nënshtrohen normës standarde, do të tatohen me 21%. Për subjektet që gëzojnë të drejtën e zbritjes së plotë të TVSH-së, ulja e tatimit mbi blerjet nuk përbën vetvetiu ulje të kostos neto të lëndës së parë. Efekti mbi çmimet dhe marzhet kërkon, për rrjedhojë, analizë të kostove reale dhe të kërkesës.
Ndërkohë, për aktivitetet e përjashtuara nga TVSH-ja, ku tatimi mbi blerjet nuk zbritet ose zbritet vetëm pjesërisht, rritja e tij mund të kthehet në kosto shtesë dhe të reflektohet në tarifa apo çmime. Kjo kërkon, ndër të tjera, vëmendje për shërbime të caktuara financiare dhe transaksione të caktuara të pasurive të paluajtshme, sipas trajtimit të tyre ligjor. Në turizëm, rritja e normës për shërbime të caktuara nga 6% në 10% duhet të vlerësohet duke marrë parasysh rezervimet dhe kontratat ekzistuese, si dhe konkurrueshmërinë e ofertës shqiptare.
Krahas ndikimit mbi konsumin dhe aktivitetin e bizneseve, paketa duhet shqyrtuar edhe për pasojat mbi kapitalin njerëzor. SWISSA vlerëson pozitivisht zgjerimin e fashës së të ardhurave nga punësimi që tatohet me normën 13%. Veçmas, vendosja e një norme më të lartë marxhinale për pagat e larta kërkon vlerësim të ndikimit mbi mbajtjen e specialistëve, rikthimin e profesionistëve shqiptarë dhe angazhimin e ekspertëve ndërkombëtarë.
Edhe kur numri i punëmarrësve të prekur është i kufizuar, pozicionet e tyre mund të kenë rëndësi për investimet, transferimin e njohurive dhe zhvillimin e aktiviteteve me vlerë të shtuar. Krahasimi me tregjet konkurruese duhet të marrë parasysh efektin neto të të gjithë skemës së re, kontributet e detyrueshme dhe koston totale të punësimit, jo vetëm normën më të lartë të tatimit.
Për investimet zvicerane, efekti i rritjes së tatimit mbi dividendët duhet dalluar sipas strukturës së pronësisë. Marrëveshja Shqipëri–Zvicër për shmangien e tatimit të dyfishtë parashikon kufizimin në 5% të tatimit në burim mbi dividendët, kur pronari përfitues është një shoqëri që zotëron drejtpërdrejt të paktën 25% të kapitalit të shoqërisë paguese dhe plotësohen kushtet përkatëse. Rritja e normës së brendshme nga 8% në 15% nuk ka, pra, të njëjtin efekt për të gjithë investitorët.
Ndikimi duhet vlerësuar veçmas për pjesëmarrjet që nuk përfitojnë nga ky kufi, për investitorët individualë dhe për ortakët vendas. Për SWISSA-n, rëndësi kanë si zbatimi efikas i marrëveshjes, ashtu edhe ruajtja e kushteve të favorshme për partneritetet dhe investimet në ekonominë shqiptare.
Për ndërmarrjet më të vogla, ulja e pragut të regjistrimit në TVSH nga 10 milionë në 5 milionë lekë sjell kërkesa të reja për deklarimin dhe administrimin e likuiditetit. Ndikimi do të ndryshojë sipas veprimtarisë, strukturës së blerjeve dhe profilit të klientëve. Formalizimi duhet, për këtë arsye, të shoqërohet me procedura të thjeshta, udhëzime praktike, rimbursim në kohë të TVSH-së dhe zbatim të barabartë të ligjit.
Përtej përmbajtjes së masave, mënyra e vendimmarrjes mbetet thelbësore. Ndryshimet dhe rishikimet brenda një periudhe të shkurtër vështirësojnë buxhetimin, lidhjen e kontratave dhe planifikimin e investimeve. Për sipërmarrjet zvicerane dhe partnerët e tyre shqiptarë, ashtu si për investitorët e tjerë afatgjatë, parashikueshmëria e rregullave është pjesë thelbësore e konkurrueshmërisë së vendit.
Në këtë kuadër, SWISSA u kërkon institucioneve përgjegjëse:
- Të garantojnë qartësi mbi përmbajtjen përfundimtare të paketës, përmes publikimit të teksteve të konsoliduara, listës së produkteve ushqimore dhe udhëzimeve përkatëse.
- Të publikojnë një vlerësim të integruar të ndikimit mbi çmimet, konsumin, investimet, punësimin dhe konkurrueshmërinë, të shoqëruar me analiza për sektorët e prekur.
- Të zhvillojnë konsultim të strukturuar dhe të mirëfilltë me biznesin, duke lënë kohë të mjaftueshme për shqyrtim dhe duke dhënë përgjigje të argumentuara ndaj rekomandimeve.
- Të rishqyrtojnë masat dhe afatet mbi bazën e këtij vlerësimi, duke parashikuar periudha të arsyeshme kalimtare dhe rregulla të qarta për trajtimin e angazhimeve ekzistuese.
- Të monitorojnë në mënyrë transparente rezultatet pas zbatimit, për të verifikuar përfitimet për qytetarët dhe për të adresuar pasojat e paparashikuara.
SWISSA është e gatshme të kontribuojë në këtë proces me përvojën e anëtarëve të saj dhe me propozime konkrete.
Një politikë fiskale e qëndrueshme duhet të sigurojë të ardhura publike, duke ruajtur njëkohësisht fuqinë blerëse, nxitjen për investime dhe besimin në tregun shqiptar. Ky ekuilibër ndërtohet me analiza të besueshme, dialog dhe rregulla të parashikueshme.
Dhoma e Tregtisë Zvicerane Shqiptare (SWISSA)
Tiranë, 05.11.2026
PUBLIC STATEMENT
SWISSA: The 2027 Fiscal Package Requires Comprehensive Analysis, Dialogue and Predictability
The Swiss Albanian Chamber of Commerce (SWISSA) expresses its concern regarding the pace at which the changes introduced under the 2027 Fiscal Package are being pursued, as well as the limited opportunity for their review with the business community. Measures that simultaneously affect consumption, employment and investment require a joint assessment of their consequences, meaningful consultation and sufficient time for adjustment.
SWISSA supports the objectives of easing the cost of living, formalising the economy and ensuring the sustainability of public finances. However, achieving these objectives must also preserve businesses’ ability to invest, create jobs and compete. Accordingly, the assessment of the package cannot be limited to the budgetary impact of each measure; it must also consider how the changes interact and affect the economy.
Reducing VAT to 6% on basic food products has the potential to ease household expenditure. The actual benefit will depend on the final list of products, the manner of implementation and the extent to which the tax reduction is reflected in consumer prices. This benefit should be assessed alongside the consequences of increasing the standard rate from 20% to 21% for a broad range of goods and services.
Depending on market conditions, businesses may absorb this increase by narrowing their margins, pass it on to prices partially or in full, or combine both approaches. The net impact on purchasing power should therefore be analysed across all income groups, with particular attention to households most sensitive to price changes. A reduction or shift in consumption—even among higher-income households—may affect demand for goods and services and, in turn, business revenues, employment and economic activity.
These consequences are not the same across all sectors. Restaurants and fast-food outlets, for example, may purchase products subject to the reduced rate, while their sales, where subject to the standard rate, will be taxed at 21%. For businesses entitled to full VAT deduction, a reduction in VAT on purchases does not in itself reduce the net cost of raw materials. The effect on prices and margins therefore requires an analysis of actual costs and demand.
Meanwhile, for VAT-exempt activities, where VAT on purchases is not deductible or is only partially deductible, an increase may become an additional cost and be reflected in fees or prices. This calls, among other things, for attention to certain financial services and specific real estate transactions, depending on their legal treatment. In tourism, the increase in the rate for certain services from 6% to 10% should be assessed in light of existing bookings and contracts, as well as the competitiveness of Albania’s tourism offering.
In addition to its impact on consumption and business activity, the package should also be examined for its implications for human capital. SWISSA welcomes the widening of the employment-income bracket taxed at 13%. Separately, the introduction of a higher marginal rate for high salaries requires an assessment of its impact on retaining specialists, encouraging Albanian professionals to return, and attracting international experts.
Even where the number of employees affected is limited, their roles may be important for investment, knowledge transfer and the development of value-added activities. Comparisons with competing markets should take into account the net effect of the entire new tax framework, mandatory contributions and the total cost of employment—not merely the higher tax rate.
For Swiss investment, the effect of the increase in dividend tax should be distinguished according to ownership structure. The Albania–Switzerland Double Taxation Agreement provides for a 5% cap on withholding tax on dividends where the beneficial owner is a company directly holding at least 25% of the capital of the paying company and the relevant conditions are met. The increase in the domestic rate from 8% to 15% therefore does not have the same effect on all investors.
The impact should be assessed separately for shareholdings that do not benefit from this cap, individual investors and domestic shareholders. For SWISSA, both the effective implementation of the agreement and the preservation of favourable conditions for partnerships and investment in the Albanian economy are important.
For smaller enterprises, lowering the VAT registration threshold from ALL 10 million to ALL 5 million introduces new requirements for reporting and liquidity management. The impact will vary depending on business activity, purchasing structure and customer profile. Formalisation should therefore be accompanied by simple procedures, practical guidance, timely VAT refunds and equal enforcement of the law.
Beyond the substance of the measures, the decision-making process remains essential. Changes and revisions within a short period make budgeting, contract negotiations and investment planning more difficult. For Swiss businesses and their Albanian partners, as for other long-term investors, regulatory predictability is an essential component of the country’s competitiveness.
In this context, SWISSA calls on the responsible institutions to:
- Ensure clarity on the final content of the package by publishing consolidated texts, the list of food products and the relevant guidance.
- Publish an integrated assessment of the impact on prices, consumption, investment, employment and competitiveness, accompanied by analyses for the affected sectors.
- Conduct structured and meaningful consultation with businesses, allowing sufficient time for review and providing reasoned responses to recommendations.
- Review the measures and timelines on the basis of this assessment, providing reasonable transition periods and clear rules for the treatment of existing commitments.
- Monitor outcomes transparently after implementation in order to verify benefits for citizens and address unintended consequences.
SWISSA stands ready to contribute to this process through the experience of its members and concrete proposals.
A sustainable fiscal policy must generate public revenue while preserving purchasing power, investment incentives and confidence in the Albanian market. This balance is built through sound analysis, dialogue and predictable rules.
Swiss Albanian Chamber of Commerce (SWISSA)
Tirana, 05.11.2026
